Bargello

Een heel dankbare steek bij het tapisserie borduren is de vlamsteek, ook wel bargello of kloostersteek genoemd. De naam Florentijns borduren komt ook wel voor.

Het is een heel eenvoudige steek, die trapsgewijs omhoog of naar beneden wordt geborduurd met wat in essentie platsteken zijn.  Je kunt er echter verrassend veel bijzondere combinaties mee maken. Het boekje van Maria Elide is geheel aan deze steek gewijd, en zij heeft sinds enkele dagen zelfs een tweede boekje met motieven in deze steek uitgebracht. Ook op Pinterest of via Googlen kun je veel voorbeelden van Bargello vinden.

nog niet in Nederland verkrijgbaar

Wil je zelf proberen een patroontje in de kloostersteek te ontwerpen, neem dan ruitjes papier en kleurpotloden.. de steken worden afhankelijk van de stof, over 4 of 6 draden geborduurd. Op mijn lap staan er verschillende met steken over 4 draden, en slechts 1 over 6 draden; dat vond ik iets te grof uitvallen. De 'treden' van het patroon worden over 1, 2, 3 of meer draden geborduurd. Borduur je over 4 draden verticaal, dan is de volgende stap 2 draden hoger, maar ook over vier draden. Het omschrijven is veel lastiger dan het afkijken van een foto, kijk maar:

patroon: Lilian Kok

als je dit patroon wilt borduren dan begin je rechtsonder met de lichtroze draad, en maakt links onder 1 steek over 4 draden, daarnaast twee draden hoger 1 steek, en weer 2 draden hoger 1 steek, de volgende stap is twee steken, nog eens 2 steken, dan drie, daarna 4, om daarna weer 'af te dalen' en naar beneden toe de reeks in omgekeerde volgorde borduren tot je weer 3 x 1 steek hebt, waarna je dezelfde boog herhaalt totdat je motief breed genoeg is. Volgende kleuren volgen het uitgezette motief. Aan het eind borduur je aan de onderkant het motief volgens je kleuren schema vol.

In ons Handwerkcafé is er de discussie of je je motief centreert op je rolletje/werkstuk, of niet. Veel dames kiezen ervoor om vanuit het midden te werken. Persoonlijk ben ik daar te lui voor en ik borduur ieder motief vanuit de rechter onderkant. Als je dit consequent volhoud, is daar niets mis mee. Zelfs niet als het een flink motief betreft.

patroon: Silvana Fontanelli

De foto hiernaast laat zien hoe dat uitpakt. Dit is het motief dat over 6 draden op 11 draads stof werd geborduurd. Het patroon is van Silvana Fontanelli en is terug te vinden in verschillende werkjes op haar geweldige blog: il piacere del ricamo. In de rechterkolom van haar blog zie je zowel bargello, als punto fiamma en bustina bargello staan. Al deze linkjes leveren voorbeelden van bargello en bovendien ideeën voor projecten.

Denken we bij tapisserie meestal aan volledig geborduurde vlakken, het kan ook anders. Of je deze toepassing van bargello ook nog tapisserie noemt, laat ik maar in het midden. 

Dit is een kleedje van 15 draad stof, geborduurd met 2 draden dmc slijtzijde. 

borduurwerk en patroon: Lilian Kok

Dit kleedje neem ik vrijdag mee naar het open huis bij het Borduurparadijs, volgende week vrijdag t/m zondag. Uiteraard ook het voorbeeld van het gratis patroon dat we daar dan uitdelen, en mijn tapisseriekleed in wording. 

meer boeken met Tapisserie

We hebben al gesproken over de boeken De nieuwe wereld van de naaldkunst, en Tapisserie. Beide uit de jaren 70. Er zijn nog meer van die oude uitgaven die je voor een prikkie op de kop kunt tikken.  Bijvoorbeeld "Naaldkunst. Het grote borduurboek, uitgegeven door Kluwerpers in 1976 ISBN 90 215 0592 4. Oorspronkelijk in het Engels uitgegeven in 1972.
Net als de twee eerder genoemde boeken ademt ook deze een typische jaren '70 sfeer. Het heeft echter een paar hoofdstukken gewijd aan tapisserie en het stekenoverzicht is prima. Misschien heb je hem al jaren in de kast staan of loop je er bij toeval tegenaan in een kringloop winkel?

Nog zo'n oud boek is Creatief borduren, van Lekturama, ook uit de '70 er jaren. Ook hierin wordt aandacht besteed aan tapisserie. De foto's illustreren wat je kunt verwachten. Ook de witte kussenhoes die Tonny verleden week op Facebook liet zien staat erin.
De foto's geven je een idee van de inhoud over tapisserie. Bestaan er dan geen nieuwe boeken over tapisserie?! Natuurlijk wel!

Een heel aardig boek en zeker de moeite waard als je niet zo van bont borduurwerk houdt, is 71 Carreaux, geschreven door Dominique Siegler Lathrop en Jeanette Mougenot. Uitgeverij Tutti frutti, Frans, ISBN978-2-36009-076-1. Te koop bij o.m. Het Borduurparadijs en Naald en Draad, voor rond de twintig euro. Dit boek is zeker zijn geld waard.

Dan is er een boekje van Maria Elide Melani, in eigen beheer uitgegeven en exclusief in Nederland te koop bij het Borduurparadijs. Het geeft 21 voorbeelden (foto's en tekst in het Italiaans) van Florentijns borduurwerk, ook wel Bargello of kloostersteek of vlamsteek genoemd.

Ook een aardig boekje met patronen in Bargello is van de hand van Silvana Fontanelli, Filo, Tela en Fantasia: borduurwerkjes met Perzisch ajour en bargello. We kennen Silvana van haar blog "Il piacere del ricamo", waar zij ook gratis patronen met bargello heeft staan. Het boekje kun je via uitgeverij Nuova S1 bestellen, of bij Casa Cenina.

Heel vrij werk vind je in het boek Needlepoint decor bags van Diana Parkes. Engelstalig, met veel leuke ideeën voor tapisserie  tasjes en met steektekeningen. ISBN 0-958-21059-4. Uitgegeven in 2002 door Georgeson Publishing Ltd.


Voorlopig zijn dit de boeken waar ik inspiratie uit haal, maar er is natuurlijk altijd nog Pinterest. Zoek op Pinterest onder de noemer Tapisserie, needlepoint, canvaswork en je vindt een overdaad aan ideeën en steek voorbeelden.

Zelf heb ik mijn Pinterest albums Tapisserie/Needlepoint en Tapisserie how-to genoemd om enigszins te kunnen terug vinden of het een idee, dan wel een steektekening is.Laat eens horen wat jullie voor leuke tapisserie boeken en ideeën hebben?