Handwerkcafé op reis: Marken aan de meter, museum de Timmerwerf

 Nog tot 5 juli kun je genieten van de expositie van de handwerken van Marken, met onder andere de 12 meter lange pronkrol van Marcella van Oost. Het is extra leuk deze tentoonstelling te bezoeken als Marcella zelf een rondleiding geeft. Het is genieten van één en al kleur, kledingstukken van Marken, en de uitleg doet je zien welke “taal” een kledingstuk spreekt: aan de hand van de kleuren en draagwijze weet je als ingewijde of het iemand in de rouw is, gehuwd of een jongetje, dan wel een meisje.

Het is allemaal te zien in museum

De Timmerwerf in De Lier.

Handwerkcafé op reis: Friesland

In de reeks Handwerkcafé op reis is lang niets verschenen, maar nu was ik in Friesland, en dus een nieuw blog-bericht over wat mij als handwerkster daar opviel.

Aemilia Ars? Punto in aria? 

Bij ons bezoek aan het stadsmuseum Martena  in Franeker, nam ik foto's van de portretten daar. Zo was er het portret van hoogleraar Henricus van Rhala, die volgens het vermakelijke filmpje erbij, iedereen tegen zich in het harnas joeg, door zich te bemoeien met andere kennisgebieden dan die van hemzelf, welsprekendheid en geschiedenis. Ik had eerlijk gezegd nog nooit gehoord over een universiteit in Franeker. Maar die bestond van 1585 tot 1811 en was zelfs de tweede universiteit die Nederland kende, na de oprichting van de universiteit van Leiden in 1575.
Henricus heeft zich in zijn beste goed laten portretteren. Mijn bijzondere belangstelling ging natuurlijk uit naar de prachtig, rijk geplooide kraag met naaldkant versiering. Vast niet het werk van een mevrouw Van Rhala, zo die al bestond. Dit naaldkant werd toen door professionelen gemaakt.
En zo een rijk geplooide kraag met breed naaldkant, was duur. Ook toen al, en dus een teken van welstand.

In hetzelfde museum een schilderij uit 1607 van een overleden kindje in een rieten grafmand. Aelke van Juckema overleed toen zij 1 jaar oud was. Het was in die tijd niet ongebruikelijk het overleden kind alsnog te portretteren om de herinnering aan het kindje levend te houden.
Arme kleine Aelke. De rijkdom van haar ouders heeft haar niet kunnen behoeden voor de dood. Want ook hier zien we de rijkdom af aan de details van het schilderij: haar mutsje, hemdje en het lakentje zijn allemaal rijk versierd met borduurwerk.

Aelke van Juckema, schilder onbekend

Fijn naaldkant aan de muts en de kraag..

om zulk linnengoed te bezitten moest je heel rijk zijn

 Terwijl ik naar het geschilderde lakentje keek, wist ik dat ik een foto van had van het patroon, in een eigentijds tijdschrift. Deze open zoom is te vinden op een foto in het blad Punti a Giorno nummer 6 - overigens zonder uitleg!- en bijna hetzelfde is, wèl met uitleg, te vinden in Vainicas nummer 13.

Zo duidelijk geschilderd, dat een ervaren borduurster
het zó na kan maken..

Punti a Giorno 6

Vainicas nr 13

 In hetzelfde museum is een verdieping hoger een hele zaal gewijd aan Anna Maria van Schurman (1607-1678),  Zij was de allereerste vrouw die studeerde aan de universiteit en bracht een deel van haar jeugd door in Friesland. Van haar zijn boeken en geschriften te zien, maar ook knipkunst en borduurwerk. Een heel leerzaam bezoekje dus. In een museum waar wij verder slechts twee andere bezoekers zagen.

Psalmboek uit 1597, met daarop borduursel
dat wordt toegeschreven aan Anna Maria.
Zij heeft het borduurwerk dan gemaakt voor een 'oud'
psalmboek, gezien haar geboortedatum in 1607.

In het centrum van Franeker loop je als het ware in de geschiedenis rond, overal mooie oude gebouwen, het een nog rijker versierd dan het andere. En terwijl wij daar links en rechts foto's namen, viel het me opeens op: de muurankers van dit gebouw geven niet alleen de datum waarop het gebouwd werd aan: 1591, maar de ijzeren cijfers zijn versierd met rondjes. En die rondjes kom je heel veel tegen bij de merklappen uit Friesland, zoals bij deze in het Fries museum te Leeuwarden. En dan vraag ik me dus af waarom de Friezen zo dol zijn op al die rondjes.. Iemand die het antwoord weet?

Fries Museum Leeuwarden

Handwerkcafé op reis: Agios Nikolaos op Kreta

Een wel héél luie vakantie op Kreta was precies wat we nodig hadden. Maar toch kon ik het natuurlijk niet laten om even te informeren of er in Agios Nikolaos nog 'handwerkerige winkeltjes' waren. En natuurlijk waren die er.Twee zelfs..  Eerst vond ik het échte handwerkwinkeltje  Jorgji Thaleia. Zij verkoopt van alles, van wol en katoen garen voor breien en haken, tot borduurstof en DMC. In de winkel veel voorbeelden, die eventueel ook te koop zijn. Tafelkleden met open zomen, volledig vol geborduurde lopertjes.. je kijkt je ogen uit.

Dit leek in eerste instantie naaldkant,
maar als je goed kijkt, zie je dat het haakwerk is.

kI

Wat een werk! Volledig geborduurde
loper in kruissteek

De eigenaresse tussen alle schatten

Een combinatie van borduurwerk en,
in de openingen, gehaakte bloemen.

Daarna vond ik, op een plein dat je niet missen kunt, Mimika. Een winkel die een combi is zoals je ze veel vind, van fournituren, nachtkleding en ondergoed en handwerkspullen. Ook hier de nodige voorbeelden in de winkel. Drie dames om je te helpen op een snikhete dag in september.. een mens vraagt zich af hoe je dat als bedrijf financieel weet rond te breien, maar dat zijn uiteraard mijn zaken niet ;-)

Geborduurd op stramien met een goudspikkeltje

   

Handwerkcafé op reis: Spakenburg

Altijd was ik net te laat, of op vakantie, of teveel aan mijn middagje in het Handwerkcafé gehecht. Maar nu is het er toch van gekomen: mijn man en ik namen een kijkje bij de Spakenburgse dagen. Dit jaar ook nog op 1 en 8 augustus.
De opening om 10.00 uur begon met klederdrachten en een lied. De hele dag waren de klederdrachten voor mij het meest specifieke aan deze braderie-achtige happening. Niet alleen volop dames in Spakenburgse dracht, maar ook uit Friesland, de Zuid-Hollandse eilanden, Zeeland, Nunspeet, enz. Talloze kraampjes met handgemaakte artikelen, zoals schorten van klederdracht stof, pannelappen, maar ook stof van gebruikte kraplappen, voor een prikkie te koop. Veelal is de opbrengst voor een goed doel, dus voor meneer ging er een fors schort in zwart/witte streep mee naar huis..

In het kleine museum waren veel vrijwilligers en werd het tanen van netten gedemonstreerd; op de markt was een kraam waar je je kon laten aankleden in dracht..

Spakenburgse dracht
Commentaar van mijn zoon toen
 ik hem deze foto appte:
Kijk, Hunkemoller brengt een nieuwe collectie uit! 

demonstratie van het tanen van de visnetten

halsdoek uit Marken

Deze meneer uit Volendam had
borduurwerk op zijn hemdboord en op de borst

Van borduurwerk op mannenhemden in
Volendam had ik nog nooit gehoord..
(ben dan ook geen expert)

En deze Volendammer ook

Dat mocht ik best fotograferen..

gehaakt Spakenburgs mutsje

deze mouwtjes zijn ook te zien in het museum

Halsdoek en bruidsrijglijf uit Marken,
bruikleen in het museum van Spakenburg

Handwerkcafé op reis: de Zaanstreek

met uitzicht op de Zaanse Schans, te boeken voor
groepen om een high tea te gebruiken

Alsof een van de dochters even haar tasje heeft neergelegd..

Dit is een opklapbaar tafeltje, geborduurd door 1 van de dochters
uit het gezin dat hier in de 19e eeuw woonde.

De salon, met verborgen in de muurschildering het kabinet
waar de merklappen zijn tentoongesteld.

In de reeks blogposts over het Handwerkcafé op reis, dit keer een bericht over een uitstapje in Nederland. Op Facebook had iemand gemeld dat er een tentoonstelling is van merklappen uit de collectie van Aafke Buurs-Brand, klik hier, nog tot 19 augustus te zien in het Honig Breethuis in Zaandam. Het was járen geleden dat wij de Zaanse Schans bezochten, dus dit leek een mooie combinatie.

De Zaanse Schans op een mooie dag in juli bezoeken betekent natuurlijk dat je zowat over de hoofden kon lopen, maar toch was het leuk dit stukje typisch Nederlands verleden tot leven te zien komen met alle molens en oude winkeltjes. Het hoogtepunt was natuurlijk toch het bezoek aan het museum Honig Breethuis, en de mooie merklappen uit de collectie van Aafke Buurs. In het museum (aan de overkant van het water) kregen wij een rondleiding met uitleg, wat heel leuk was. Het museum is gevestigd in een koopmanshuis, ingericht in de stijl rond 1830. Meubels, serviesgoed, het kantoor van de papierfabrikant, het staat er allemaal alsof de bewoners zo terug kunnen komen..

Het (kleine) kabinet is gevuld met enkele fraaie merklappen.. maar ook elders in het museum kom je handwerk tegen, zoals een merklapje op het bed van het dienstmeisje, een tasje schijnbaar achteloos even neergelegd in de salon.. een damesjapon op de bovenverdieping..

Merklap it Broek op Waterland, 1656. Geertien Cornelsdochter,
met een rij randen, ook 'raaksies' genoemd.